【譯後心得】

【泰國冷知識｜跨年倒數的秘密🎆】

2026/01/30 更新2026/01/03 發佈閱讀 14 分鐘

新年快樂🐎！大家有去泰國參與熱鬧的跨年活動嗎？

其實，泰國一直到 1940 年（拉瑪八世時期），才宣布將新年改為 1 月 1 日，以與世界接軌。因此，從 1941 年起，1 月 1 日正式成為泰國的新年，而當年的 12 月 31 日，則是泰國首次與國際同步的跨年夜；至於我們現在熟悉的跨年活動文化，更是在 1957 年之後，才開始逐漸流行起來的。

※本文譯自 Sanook〈10 個「泰國跨年倒數日」改為 12 月 31 日的歷史祕密（曾有一年只有 9 個月）。〉

ย้อนรอยตำนาน! กว่าจะมาเป็นเคาท์ดาวน์ 31 ธันวา ในวันนี้ จาก "1 เมษา" สู่ "1 มกรา"
ทำไมไทยต้องเปลี่ยนวันปีใหม่?

回顧歷史！從「4 月 1 日」到「1 月 1 日」，一路到今天的 12 月 31 日跨年倒數。
為什麼泰國要更改新年的日期？

ทุกคนคงคุ้นเคยกับภาพเคาท์ดาวน์ส่งท้ายปีเก่า 31 ธันวาคม นับถอยหลัง 5...4...3...2...1 เฮ้! จุดพลุต้อนรับปีใหม่ 1 มกราคม แต่รู้ไหมคะว่า "วันสิ้นปีแบบนี้" ของคนไทยไม่ได้มีมาตั้งแต่โบราณกาล?

大家可能都很熟悉 12 月 31 日告別舊年的跨年畫面，倒數 5…4…3…2…1 嘿！點燃煙火迎接 1 月 1 日的新年。但你知道嗎？泰國人的「這種元旦前夕」並非自古以來就存在。

เรื่องนี้มีที่มาที่ไปที่ซับซ้อนและน่าทึ่งมาก! วันนี้เราจะพาไปย้อนดู 10 เรื่องลับฉบับย่อ เกี่ยวกับการเปลี่ยนวันปีใหม่ของไทย จากแบบไทยแท้ๆ สู่การ "เคาท์ดาวน์ 31 ธ.ค." แบบสากลที่เราฉลองกันในปัจจุบัน

這件事有著複雜又令人驚嘆的由來！今天將帶大家回顧 10 個精簡版秘密，關於泰國如何更改新年的日期。從純正的泰式，到如今我們共同慶祝國際式的「12 月 31 日跨年倒數」。

บรรยากาศเคาท์ดาวน์ที่เราคุ้นเคย

我們熟悉的跨年倒數氛圍

เปิด 10 ความลับ! กว่าจะเป็น "31 ธันวาคม" ในวันนี้

揭開 10 個秘密！好不容易演變成今天的 12 月 31 日。

1. สมัยโบราณ ไทยไม่ได้เคาท์ดาวน์ 31 ธ.ค.

ในสมัยอดีต (กรุงศรีอยุธยา-ต้นรัตนโกสินทร์) วันขึ้นปีใหม่ของไทยถือเอาวัน "ขึ้น 1 ค่ำ เดือน 5" (ทางจันทรคติ) ซึ่งมักจะตรงกับช่วงเดือนเมษายน ดังนั้นสมัยก่อนเดือนธันวาคมจึงเป็นแค่เดือนธรรมดา ไม่ใช่วันสิ้นปีแต่อย่างใด

1. 古時候，泰國並沒有 12 月 31 日跨年倒數

在過去的時代（阿瑜陀耶王朝－拉達那哥欣王朝初期），泰國的新年是「五月初一」（陰曆），通常對應到 4 月的期間。因此，以前的 12 月只是個普通的月份，完全不是年末。

2. รัชกาลที่ 5 ทรงเปลี่ยนปีใหม่เป็น "1 เมษายน"

ในปี พ.ศ. 2432 พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 5) ทรงปฏิรูปปฏิทินไทยให้ทันสมัย โดยกำหนดให้วันที่ 1 เมษายน เป็นวันขึ้นปีใหม่ (วันตรุษสงกรานต์) เพื่อให้สอดคล้องกับปฏิทินสุริยคติเป็นครั้งแรก

2. 拉瑪五世將新年改為「4 月 1 日」

在佛曆 2432 年（西元 1889 年），朱拉隆功國王（拉瑪五世）藉由將 4 月 1 日訂為新年（宋干新年），來改革泰國的曆法，使之現代化，並首次與陽曆相符。

3. รัชกาลที่ 6 ยังคงใช้ 1 เมษาฯ ต่อไป

ในสมัย พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 6) ยังคงยึดวันที่ 1 เมษายน เป็นวันขึ้นปีใหม่ราชการเช่นเดิม แต่เริ่มมีการจัดงานรื่นเริงแบบตะวันตกมากขึ้นในสังคมชั้นสูง

3. 拉瑪六世仍繼續沿用 4 月 1 日

在瓦棲拉武國王（拉瑪六世）時期，仍同樣以 4 月 1 日作為官方新年，但上流社會已開始舉辦更多西式的慶祝活動。

4. จุดเปลี่ยนสำคัญ! มติคณะรัฐมนตรี พ.ศ. 2483

ในสมัยรัชกาลที่ 8 รัฐบาลของ จอมพล ป. พิบูลสงคราม ประกาศเมื่อวันที่ 24 ธันวาคม พ.ศ. 2483 ให้เปลี่ยนวันขึ้นปีใหม่จาก 1 เมษายน มาเป็น 1 มกราคม เพื่อให้สอดคล้องกับนานาอารยประเทศทั่วโลก

4. 重要的轉折點！佛曆 2483 年的內閣決議

在拉瑪八世時期，鑾披汶．頌堪總理的政府，於佛曆 2483 年（西元 1940 年）12 月 24 日，宣布將新年由 4 月 1 日改為 1 月 1 日，以與世界各個文明國家保持一致。

5. "ปีที่สั้นที่สุด" ในประวัติศาสตร์ไทย

ผลจากการเปลี่ยนวันปีใหม่ในข้อ 4 ทำให้ปี พ.ศ. 2483 มีเพียงแค่ 9 เดือนเท่านั้น! (เมษายน - ธันวาคม) เพราะพอถึงวันที่ 1 มกราคม ก็ถูกตัดจบให้นับเป็นเริ่ม พ.ศ. 2484 ทันที คนที่เกิดปีนั้นจึงมีอายุน้อยกว่าปีปกติ 3 เดือนโดยปริยาย

5. 泰國歷史上「最短的一年」

第 4 點更改新年後的結果，使得佛曆 2483 年（西元 1940 年）只有9個月而已！（4月－12月）因為一到 1 月 1 日，舊年的計算就被切斷，並算作佛曆 2484 年（西元 1941 年）的開始。那一年出生的人，理論上年齡就比正常年份的還少 3 個月。

6. "31 ธันวาคม" กลายเป็นวันสิ้นปีครั้งแรก

ตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม 2484 เป็นต้นมา วันที่ 31 ธันวาคม จึงได้รับสถานะเป็น "วันสิ้นปี" อย่างเป็นทางการ และรัฐบาลเริ่มประกาศให้เป็นวันหยุดราชการเพื่อให้ประชาชนได้เตรียมตัวเฉลิมฉลอง

6. 「12 月 31 日」首次成為元旦前夕

自從佛曆 2484 年（西元 1941 年）1 月 1 日起，12 月 31 日就正式成為「元旦前夕」，政府也開始宣布這天是國定假日，好讓民眾能夠準備慶祝。

7. เคาท์ดาวน์เริ่มฮิตยุคหลังปี 2500

วัฒนธรรมการ "นับถอยหลัง" หรือ Countdown เริ่มแพร่หลายในไทยช่วงหลังปี พ.ศ. 2500 ตามกระแสตะวันตก ช่วงแรกเป็นการจัดงานเลี้ยงสังสรรค์ในโรงแรม ก่อนจะขยายมาเป็นงานกลางแจ้ง

7. 跨年倒數在佛曆 2500 年後開始受歡迎

「倒數」或稱 Countdown 的文化，在佛曆 2500 年（西元 1957 年）後，隨著西方風潮，開始在泰國普及。最初是在飯店內舉辦社交聚會，後來則擴展為戶外活動。

8. ตำนาน "World Trade Center" สู่ยุค "IconSiam"

ในช่วงปี 2530-2540 การเคาท์ดาวน์ที่ลานหน้า "เวิลด์เทรดเซ็นเตอร์" (ปัจจุบันคือเซ็นทรัลเวิลด์) ถือเป็นซิกเนเจอร์ของวัยรุ่นยุคนั้น ก่อนจะพัฒนามาเป็นงานระดับโลกริมแม่น้ำเจ้าพระยาอย่างที่ไอคอนสยามในปัจจุบัน

8. 從「World Trade Center」的傳奇到「IconSiam」的時代

在佛曆 2530-2540 年（西元 1987-1997 年）間，於「World Trade Center」（現為 Central World）前廣場的跨年倒數，可說是那個時代的年輕人象徵，之後才發展成如今在昭披耶河畔，IconSiam 這樣的世界級活動。

9. ปฏิทินไทยเคยสับสนมาก่อน

ก่อนที่รัชกาลที่ 5 จะทรงเปลี่ยนระบบ คนไทยใช้ปฏิทินจันทรคติ (นับข้างขึ้น-ข้างแรม) ทำให้วันปีใหม่เลื่อนไปเลื่อนมาไม่ตรงกันสักปี การเปลี่ยนมาใช้ระบบสุริยคติและยึด 1 มกราคม จึงช่วยให้เรานับวันได้ง่ายขึ้นแบบทุกวันนี้

9. 泰國曆法曾讓人感到混亂

在拉瑪五世改革制度以前，泰國人使用的是陰曆（依照上弦月－下弦月計算），導致新年的日期不斷變動，沒有一年是相同的。而改用陽曆並採用 1 月 1 日為新年後，有助於我們像今天這樣更容易計算日期。

10. การเปลี่ยนเพื่อ "ความเป็นสากล"

เหตุผลหลักของการย้ายมาเป็น 31 ธ.ค. และ 1 ม.ค. คือการก้าวสู่โลกสมัยใหม่ การค้าขายและการติดต่อราชการกับต่างประเทศทำได้ง่ายขึ้น ไม่ต้องสับสนว่า "ปีใหม่ยู หรือปีใหม่ไอ"

10. 改變是為了「國際化」

改為 12 月 31 日及 1 月 1 日的主要原因，是為了邁向現代化的社會，與其他國家進行貿易及官方往來更為容易，不用困惑於「你的新年，還是我的新年」。

ครั้งต่อไปที่ได้ยินเสียงนับถอยหลัง "10...9...8..." ลองนึกถึงเกร็ดประวัติศาสตร์เหล่านี้ดูนะคะ ว่ากว่าเราจะได้หยุดยาวช่วงสิ้นปีแบบนี้ บรรพบุรุษเราต้องปรับเปลี่ยนปฏิทินกันมาหลายรอบเลยทีเดียว!

下次聽到「10…9…8…」的倒數聲時，不妨想想這些歷史軼事吧！一路到我們能在年末放這樣的長假，我們的祖先可是要經歷好幾次曆法的調整呢！

คุณเคยไปเคาท์ดาวน์ที่ไหนแล้วประทับใจสุดๆ บ้าง? หรือเกิดทันยุคเปลี่ยนผ่านไหนหรือเปล่า? เม้าท์มอยกันได้เลยค่า~

你曾在哪裡倒數，並留下非常深刻的印象嗎？或剛好經歷過時代轉變的時期嗎？可以一起來聊聊～