「辣味」可說是泰式料理中的靈魂。
點了一盤打拋豬卻跟老闆說不要辣,是會被老闆投以不可置信的眼神的😆
但其實,泰式料理最一開始的辣味,並不是來自辣椒,而是胡椒及其他香料。※本文譯自 Sanook〈你知道嗎?以前沒有「辣椒」時,用什麼來調製辣味料理呢?我跟你說,這是智慧的結晶。〉
รู้หรือไม่? "คนไทยกินเผ็ด" ก่อน "พริก" จะเข้าประเทศ
แล้วเราใช้อะไรทำให้อาหารเผ็ดแซ่บ
你知道嗎?「泰國人吃辣」是在「辣椒」傳入泰國以前,
那我們用什麼讓食物變得香辣可口呢?
รู้หรือไม่? คนไทยกินเผ็ดกันมานานกว่าที่คิด แต่ความเผ็ดในอดีตไม่ได้มาจากพริก! งานค้นคว้าทางประวัติศาสตร์เผยว่า ก่อนที่พริกจะเดินทางเข้ามาในสมัยอยุธยาพร้อมชาวโปรตุเกส คนไทยยุคสุโขทัยและอยุธยาใช้ “สมุนไพรพื้นบ้าน” อย่างขิง ข่า ตะไคร้ พริกไทย กระเทียม และหัวหอม เป็นตัวชูรสเผ็ดร้อนแทนพริกที่เราคุ้นเคยในปัจจุบัน
你知道嗎?泰國人吃辣的歷史比想像中的久遠,但以前的辣並非來自於辣椒!歷史研究指出,在辣椒隨著葡萄牙人於阿瑜陀耶時期來到泰國之前,素可泰與阿瑜陀耶時期的泰國人,使用「本土香草植物」(Herb),像是薑、南薑、香茅、胡椒、蒜頭和洋蔥等調製辛辣味,替代我們現在熟悉的辣椒。
ก่อนมีพริก...คนไทยก็แซ่บได้!
在有辣椒以前…泰國人也能吃得又辣又美味!
หลักฐานเก่าแก่ใน ไตรภูมิพระร่วง สมัยพระญาลิไทย ได้บันทึกถึงรสชาติอาหารว่า “อดอยากเผ็ดเร็ดไร้นักหนา” ซึ่งยืนยันได้ว่าความเผ็ดเป็นรสชาติที่อยู่คู่สังคมไทยมานานแล้ว แม้ตอนนั้นจะยังไม่มีพริกจากทวีปอเมริกาเข้ามาก็ตาม
在利泰王時期的《三界論》(ไตรภูมิพระร่วง / Trai Phum Phra Ruang)古老證據中,記載了「渴求辣味而不可得」的食物味道,證實了辣味在泰國社會中已存在許久,儘管那時來自美洲的辣椒還尚未傳入泰國。
หม่อมราชวงศ์คึกฤทธิ์ ปราโมช ยังกล่าวในหนังสือ น้ำพริก ว่า คนไทยยุคสุโขทัยใช้พริกไทยตำแทนพริกสด เพื่อเพิ่มความเผ็ดร้อนในอาหาร เช่น แกงเลียง ซึ่งถือเป็นต้นตำรับของน้ำพริกในยุคต่อมา
蒙拉查翁克里.巴莫(Mom Rajawongse Kukrit Pramoj)也在《辣醬》(น้ำพริก / Nam Prik)一書中提到,素可泰時期的泰國人,會使用搗碎的胡椒來代替新鮮辣椒,為食物增添辛辣味,例如泰式香辣蔬菜湯(แกงเลียง / kaeng Liang),這被視為日後辣醬的始祖。
สมุนไพรไทยคือหัวใจของความเผ็ดในยุคอยุธยา
泰國的香草植物是阿瑜陀耶時期辛辣味的核心
เอกสารของพ่อค้าชาวดัตช์และชาวยุโรปหลายรายในสมัยอยุธยา เช่น วัน วลิต และฟรังซัว อังรี ตุรแปง บันทึกตรงกันว่า ชาวสยามนิยมกินอาหารรสจัด กลิ่นแรง และมักใส่ขิง กระเทียม หัวหอม ข่า ตะไคร้ รวมถึงเครื่องเทศต่างๆ ในอาหารและซอสแทนการใช้พริก
在阿瑜陀耶時期的荷蘭與歐洲商人的多份文件中,例如 Jeremias Van Vliet 和 François Henri Turpin,都記錄了暹羅人偏好口味濃郁、氣味濃烈的食物,並常在料理和醬汁中加入薑、蒜頭、洋蔥、南薑、香茅及各種辛香料來替代辣椒。
แม้แต่บาทหลวงนิโกลาส์ แชร์แวส ก็เขียนไว้ในบันทึกการเดินทางร่วมคณะทูตลาลูแบร์ว่า “แกงของสยามทุกชนิดล้วนมีเกลือ กะทิ และทำให้เผ็ดร้อนด้วยพริกไทย สมุนไพร และพืชต่างๆ” ซึ่งสะท้อนว่าคนไทยรู้จักสร้างรสเผ็ดจากธรรมชาติมานานก่อนรู้จักพริก
就連 Nicolas Gervaise 神父,也在隨同 Simon de la Loubère 外交使團的遊記中寫下「暹羅的各類咖哩(แกง / kaeng)都加入了鹽、椰奶,並以胡椒、香草及各種植物使它變辣。」這反映出泰國人在認識辣椒以前,早就懂得如何從自然界中製造辣味。
พริกเข้ามาพร้อมโปรตุเกส เปลี่ยนรสชาติไทยไปตลอดกาล
辣椒隨著葡萄牙人傳入,永久改變了泰國的口味
จนกระทั่งในสมัยอยุธยา พริกจากทวีปอเมริกาเดินทางเข้ามาพร้อมพ่อค้าชาวโปรตุเกส กลายเป็นวัตถุดิบใหม่ที่เข้ามาแทนที่สมุนไพรเผ็ดร้อนดั้งเดิมบางชนิด และกลายเป็นหัวใจของอาหารไทยในเวลาต่อมา จนทำให้ “ความเผ็ด” กลายเป็นเอกลักษณ์ประจำชาติ
直到阿瑜陀耶時期,來自美洲的辣椒才隨著葡萄牙商人傳入,成為取代某部分傳統辛辣香草植物的新食材,並變成日後泰國料理的精髓,使得「辣味」成為國家特色。
ดังนั้น คำกล่าวที่ว่า “คนไทยกินเผ็ดแต่โบราณ” จึงเป็นเรื่องจริง เพียงแต่ความเผ็ดในอดีตนั้นไม่ได้มาจากพริก แต่จากภูมิปัญญาการใช้สมุนไพรพื้นบ้าน ที่ช่วยสร้างรสเผ็ดจัดจ้านให้กับอาหารไทยตั้งแต่ก่อนพริกจะเข้ามาในแผ่นดิน
因此,所謂「泰國人自古就吃辣」便是真的,只不過以前的辣並非來自辣椒,而是來自使用本土香草植物的智慧,在辣椒傳入國家之前,就已經能為泰國料理製造出十分辛辣的風味。
【譯後心得】
這篇真的是個很有趣的冷知識。其實比起辣椒的辣,我個人更愛胡椒帶來的辣感與香氣,就是玉米濃湯一定要加爆胡椒粉,吃火鍋必點胡椒湯底的那種😆
本篇取自 Sanook:https://www.sanook.com/news/9855234/

















