「สนามหลวง」（Sanam Luang），意指皇家田廣場，是許多人在學習曼谷地標的泰文時，都會學到的單字之一；我也不例外，認識這個詞大概也有七、八年了。
但其實，我到現在都還沒去過皇家田廣場。一方面是附近沒有捷運站，交通不算方便；另一方面，則是有點畏懼曼谷的炙熱陽光，上次光是在倫披尼公園走五分鐘，就已經熱到受不了了😂
話雖如此，我依然期待到訪皇家田廣場的那一天，尤其是在讀完這篇文章後，對這塊土地又多了一分新的認識，更想親身感受它所承載的歷史與故事。※完整譯文內容如下，全文譯自 Silpa：
真的嗎？「皇家田廣場」在拉瑪五世時期，
曾經是外國人和泰國上流社會的「高爾夫球場」？
จริงหรือไม่? ครั้งหนึ่งเคยมีสนามกอล์ฟที่สนามหลวง สมัยรัชกาลที่ 5
真的嗎？在拉瑪五世時期，曾一度有高爾夫球場坐落於皇家田廣場上？
ท่านอาจไม่เชื่อว่า “สนามหลวง” หรือ “ทุ่งพระสุเมรุ” ที่เรารู้จักกันดีนั้น เคยใช้เป็น “สนามกอล์ฟ” มาครั้งหนึ่งในช่วงกลางๆ รัชกาลที่ 5 ประมาณ พ.ศ. 2438 ดำเนินการโดย สโมสรบางกอกกอล์ฟ (The Bangkok Golf Club) โดยได้รับพระราชบรมราชานุญาตให้ใช้เป็นสนามกอล์ฟ
你可能不相信，我們非常熟悉的「皇家田廣場」，或舊稱「Thung Phra Mane」（意為皇家火葬場），在拉瑪五世中期，大約是佛曆 2438 年（西元 1895 年），曾一度被用作「高爾夫球場」，由曼谷高爾夫俱樂部（The Bangkok Golf Club）經營，並獲得皇室御准作為高爾夫球場使用。
สนามกอล์ฟที่สนามหลวงนี้ ยังไม่พบรายละเอียดว่าเป็นสนามขนาดเท่าใด 9 หลุมหรือ 18 หลุม รูปลักษณ์หรือเลย์เอาท์เป็นอย่างไร ใช้เป็นสนามกอล์ฟอยู่นานเท่าใดจึงย้ายไปใช้สนามอื่น รู้แต่ว่าผู้เล่นกอล์ฟที่สนามหลวงน่าจะเป็นสมาชิกสโมสรระดับเชื้อพระวงศ์ เจ้านายชั้นสูง และบรรดาฝรั่งต่างชาติ โดยเฉพาะชาวอังกฤษ ที่มักเป็นผู้เชี่ยวชาญในสาขาต่างๆ ที่รัฐบาลในขณะนั้นจ้างมาพัฒนาบ้านเมือง
這座位於皇家田廣場的高爾夫球場，尚未查到其場地規格的詳細資料，是 9 洞或 18 洞？樣貌或佈局為何？作為高爾夫球場使用多久後才遷移到其他場地？只知道在皇家田廣場打高爾夫的人，應該是皇室成員、高階領導人以及外國人；尤其是英國人，他們往往是當時政府聘請來協助國家發展的各領域專家。
ส่วนอีกพวกหนึ่งน่าจะเป็นพ่อค้านักธุรกิจฝรั่ง ที่เข้ามาทำมาค้าขายในกรุงเทพฯ บางส่วนเป็นผู้ได้สัมปทานป่าไม้ในภาคเหนือ กับสัมปทานการขุดแร่ในภาคใต้ ต่างเป็นคนรักกีฬาและเล่นกอล์ฟเพื่อการสังคม ความนิยมจึงค่อนข้างจำกัดสำหรับคนไทย
至於另一群人，應該是來曼谷經商的外國商人；有些人擁有北部的林業特許經銷權，有些人則有南部的採礦特許權。他們都熱愛運動，並以打高爾夫作為社交活動。因此，對泰國人而言，高爾夫的受歡迎程度相當有限。
คาดว่า สนามกอล์ฟที่สนามหลวงน่าจะเป็นสนามขนาด 9 หลุม เมื่อเทียบกับพื้นที่จริงของสนามหลวงในขณะนั้นที่มีเพียงครึ่งหนึ่งของพื้นที่ปัจจุบัน คือเป็นพื้นที่สำหรับทำนาคลุมพื้นที่ไปทางตะวันออกคือบริเวณศาลสถิตยุติธรรมและกรมอัยการทั้งหมด จนจรดศาลหลักเมือง และเลียบฝั่งคลองคูเมืองขึ้นไปทางเหนือถึงอนุสาวรีย์แม่พระธรณีบีบมวยผม
位於皇家田廣場的高爾夫球場，若與當時皇家田廣場的實際面積只有現在的一半相比，估計應該是 9 洞的規格。當時的皇家田廣場是用來種植稻米的區域，範圍向東延伸，涵蓋整個法院（現為最高法院）與檢察署（現為最高檢察署）一帶，直到曼谷國柱神廟（Bangkok City Pillar Shrine），並沿著舊護城河（Khlong Khu Mueang Doem）向北延伸，到大地之母擰髮紀念碑（Mother Earth Squeezes Her Hair Monument）。
ภาพโดยรวมคงจะเป็นสนามกอล์ฟที่มีความงดงามพอควร แม้สนามจะขาดต้นไม้ใหญ่ที่ให้ร่มเงา แต่ก็น่าจะชดเชยด้วยแสงแดดเจิดจ้ากับสายลมพัดผ่านเย็นสบาย และเพียงข้ามคลองคูเมืองตามสะพานอุบลรัตน์ ก็จะถึงอาคารแบบคลาสสิก ริมถนนอัษฎางค์ ซึ่งสามารถใช้เป็นคลับเฮาส์ได้อย่างดี
整體來看，這應該是一座相當美麗的高爾夫球場。儘管場地內缺乏能夠提供遮蔭的大樹，但明亮的陽光與吹拂過的涼風，應該也足以彌補；而且只要經由烏汶叻橋（Ubolratana Bridge）跨過舊護城河（Khlong Khu Mueang Doem），就能抵達位於阿薩當路（Atsadang Road）旁的一棟可作為俱樂部會館的古典建築。
ปกติแล้ว ท้องสนามหลวงใช้เป็นที่ปลูกข้าว-ทำนาในสมัยรัชกาลที่ 3 เพื่ออวดความอุดมสมบูรณ์ของสยามกับต่างชาติ เมื่อถึงรัชกาลที่ 4 ก็ยังคงใช้ปลูกข้าวทำนาอวดความอุดมสมบูรณ์เช่นเดิม และทรงบัญญัติให้เรียกว่า “ท้องสนามหลวง” อย่างเป็นทางการ เมื่อปี 2398 ด้วย
在拉瑪三世時期，皇家田廣場的土地一般是用來種稻、耕作的地方，以向外國人展示暹羅的豐饒。到了拉瑪四世時期，仍同樣以種稻、耕作來展現國家的富足，並於佛曆 2398 年（西元 1855 年），正式將這片土地定名為「Thong Sanam Luang」（意為皇家土地）。
กระทั่งในสมัยรัชกาลที่ 5 ท้องสนามหลวงถูกใช้เป็นสนามกอล์ฟ แต่เข้าใจว่าคงเป็นช่วงเวลาสั้นๆ เท่านั้น เพราะทรงใช้สนามหลวงในพระราชพิธีต่างๆ เช่น พิธีพืชมงคล แรกนาขวัญ พิธีพิรุณศาสตร์ กับพิธีพระราชทานเพลิงศพเจ้านายเป็นครั้งคราว ตรงนี้ท้องสนามหลวงจึงถูกเรียกอีกชื่อหนึ่งว่า “ทุ่งพระเมรุ” ส่วนการทำนา-ปลูกข้าว รัชกาลที่ 5 ทรงให้ย้ายไปใช้ทุ่งพญาไทแทน
直到拉瑪五世時期，皇家田廣場被用作高爾夫球場，但據悉應只維持了短短一段時間而已，因為皇室將皇家田廣場用來舉辦各種皇家儀式，例如農耕儀式、祈雨儀式，以及不定期的皇族火葬儀式。因此，當時皇家田廣場亦有另一個名稱是「Thung Phra Mane」（意為皇家火葬場）。至於耕田與種稻活動，拉瑪五世則將其移至通帕亞泰區（Thung Phaya Thai）。
อีกประการหนึ่ง ท้องสนามหลวงเป็นสนามหรือทุ่งอยู่ใจกลางเมือง อันเป็นที่ชุมนุมพบปะของผู้คนทั่วไป ไม่เหมาะจะเป็น สนามกอล์ฟ เพราะอาจเป็นอันตรายต่อผู้คนเหล่านั้นได้ นี่น่าจะเป็นเหตุผลหนึ่งที่สโมสรบางกอกกอล์ฟยุติการใช้สนามหลวงเป็นสนามกอล์ฟ โดยไปเริ่มต้นหรือรวมกันที่ราชกรีฑาสโมสรก็ได้
另一方面，皇家田廣場為位於市中心的空地、草地，是一般民眾聚集與見面的地方，並不適合作為高爾夫球場，因為可能會對這些民眾造成危險。這應該是曼谷高爾夫俱樂部停止將皇家田廣場作為高爾夫球場使用，並轉往曼谷皇家運動俱樂部（The Royal Bangkok Sports Club）另起爐灶或與其合併的原因之一。
สนามกอล์ฟราชกรีฑาสโมสร บริหารจัดการโดยฝรั่ง มีเจ้านายชั้นสูงไทยเป็นนายกสโมสรเช่นเดียวกันกับนายกสโมสรบางกอกกอล์ฟ ส่วน สโมสรกอล์ฟดุสิต เป็นสโมสรที่บริหารจัดการโดยคนไทย เป็นสโมสรแห่งแรกของคนไทย มี สมเด็จฯ กรมพระยาดำรงราชานุภาพ ทรงเป็นนายกสโมสร
曼谷皇家運動俱樂部的高爾夫球場，由外國人經營與管理，並由泰國高階皇族成員擔任俱樂部主席，如同曼谷高爾夫俱樂部的主席一樣；至於多喜高爾夫俱樂部（Dusit Golf Club），則由泰國人經營與管理，是第一個屬於泰國人的俱樂部，並由丹隆．拉差努帕親王擔任俱樂部主席。
อย่างไรก็ดี ยังไม่มีรายละเอียดว่า สนามกอล์ฟซึ่งตั้งอยู่ที่สนามหลวงเลิกไปเมื่อใด มีแต่เพียงรายละเอียดว่า เริ่มต้นเมื่อปลาย พ.ศ. 2438 เท่านั้น ดังปรากฏในรายงานการประชุมครั้งแรกของสโมสรบางกอกกอล์ฟ เมื่อวันที่ 10 ธันวาคม ค.ศ. 1895 (พ.ศ. 2438) เพื่อเลือกนายกสโมสรและเตรียมจัดการแข่งขัน ในอีก 5 วันต่อมาก็เรียกว่า ทุ่งพระเมรุ หรือ Pramane Ground ด้วย โดย พระองค์เจ้าเทวัญอุไทยวงศ์ (Prince Devawongse) ทรงได้รับเลือกเป็นนายกสโมสร
然而，目前尚無詳細資料顯示設於皇家田廣場上的高爾夫球場於何時停止使用，只有資料指出其始於佛曆 2438 年（西元 1895 年）年底，如曼谷高爾夫俱樂部首次會議的會議紀錄所示；該會議於西元 1895 年（佛曆 2438 年）12 月 10 日舉行，目的是為了選出俱樂部主席，並準備舉辦比賽。而在 5 天之後，該地就被稱為「Thung Phra Mane」或稱「Pramane Ground」（意為皇家火葬場），並由德瓦旺薩親王獲選為俱樂部主席。
เหตุนี้จึงน่าจะถือได้ว่า สนามกอล์ฟสนามหลวง เป็นสนามกอล์ฟแห่งแรกของประเทศไทย และให้หลังอีก 2-3 ปี ก็มีสนามกอล์ฟฝรั่งเกิดขึ้นที่จังหวัดเชียงใหม่ คือ สนามยิมคานา เชียงใหม่ เป็นสนามกอล์ฟขนาด 9 หลุม เหมือนกัน และยังคงให้บริการสมาชิกสโมสรอยู่จนทุกวันนี้
因此，皇家田廣場上的高爾夫球場，應可被視為泰國的第一座高爾夫球場。而在之後的 2 到 3 年，清邁也出現了外國人設立的高爾夫球場，即清邁金卡納俱樂部（Chiangmai Gymkhana Club），同樣為 9 洞的高爾夫球場，且至今仍為俱樂部會員提供服務。
本篇取自 Silpa：https://www.silpa-mag.com/old-photos-tell-the-historical-story/article_1265
